afvar_2Αμέσως μετά την Αλίαρτο , αριστερά από τον δρόμο που πάει στη Λειβαδιά είναι το χωριό Πέτρα. Μία πινακίδα στο δεξί μέρος του δρόμου, μας δείχνει την κατεύθυνση που πρέπει να ακολουθήσουμε. Η άσφαλτος ανεβαίνει και σε μικρό χρονικό διάστημα φτάνουμε στο χωριό. Περίπου στο κέντρο του, δίπλα σε μία εκκλησία παίρνουμε ένα στενό ασφαλτοστρωμένο δρόμο.
Μετά από μερικές στροφές, στο βάθος μιάς ευθείας διακρίνεται ο καταρράκτης. στη βάση ενός τεράστιου πέτρινου τοίχου. Ο δρόμος συνεχίζει ασφάλτινος, λίγο πριν το τέλος του γίνεται βατός χωματόδρομος και τελειώνει σε διαμορφωμένο πλάτωμα. Συνεχίζουμε κατεβαίνοντας κτιστά σκαλοπάτια και μετά το "Δόξα τω Θεώ" που έγινε σωστή διαμόρφωση του χώρου, φτάνουμε στο "Βοήθα Παναγιά", κυριολεκτικά. Ο Δήμος, η όποιος έκανε την παρέμβαση, θεώρησε ότι μετά το τέλος των έργων τελείωσαν και οι υποχρεώσεις του. Έτσι ένα ξύλινο γεφυράκι αφέθηκε στη τύχη του και το πέρασμα του θυμίζει ταινία του Ιντιάνα Τζόουνς, όπου πέρναγε μία γέφυρα ενώ τον κατεδίωκαν και τα ξύλα της έσπαγαν καθώς περνούσε.
Πάντως ο καταρράκτης, γύρο στα είκοσι μέτρα, είναι πολύ όμορφος και αξίζει τον κόπο να τον επισκεφθεί κανείς, ειδικά τον Φεβρουάριο η Μάρτιο η μετά από βροχοπτώσεις, όταν η παροχή του νερού είναι μεγάλη. Ο καταρράκτης έχει τρία τμήματα, το πρώτο εκεί που βγαίνει το νερό από το βράχο και πέφτει σε παταράκι, μετά το μεγάλο τμήμα και τέλος ένα μικρό τμήμα διαφυγής του νερού.
 
Με την ευκαιρία που βρισκόμαστε στη περιοχή, μπορούμε να κάνουμε μία ενδιαφέρουσα διαδρομή με αυτοκίνητο. Επιστρέφουμε στην Αλίαρτο και μόλις μπούμε στο χωριό αμέσως στρίβουμε δεξιά σε άσφαλτο. Σε λίγο περνάμε από το χωριό Μάζι  και συνεχίζουμε για το χωριό Ευαγγελίστρια η Ζαγαράς. Στο ψηλότερο σημείο του χωριού υπάρχει αριστερά δρόμος που τον ακολουθούμε προς το βουνό. Ο δρόμος, αρκετά βατός, φτάνει σε μία διχάλα όπου συνεχίζουμε προς την κατηφόρα.
Εδώ πρέπει να κάνουμε μία ενδιαφέρουσα αναφορά. Οι ορειβατικοί χάρτες, τα βιβλία σχετικά με την ορειβασία και οι ορειβάτες το βουνό το λένε Ζαγαράς με ψηλότερη κορυφή τη Μοτσάρα (1525μ) και αναφέρουν ότι πιο πέρα υπάρχει το βουνό Ελικώνας¨, με ψηλότερη κορυφή την Παλιοβούνα (1747). Οι ντόπιοι το χωριό κάτω από το βουνό το λένε Ζαγαράς, οι χάρτες έχουν και την ονομασία Ζαγαράς για το χωριό Ευαγγελίστρια αλλά σε παρένθεση, το βουνό θεωρούν ότι είναι κορυφή του Ελικώνα και Μοτσάρα θεωρούν ότι είναι η κορυφή του ενιαίου όγκου του Ελικώνα. Τις απόψεις αυτές επιβεβαιώνει ο χάρτης Ελικώνας Mt Elikon (Ανάβαση έκδοση Δεκ. 2005) ο οποίος Δυτικά του ¨Ζαγαρά¨ και πολύ μακριά από τον ¨Ελικώνα¨ τοποθετεί το Ιερό των Μουσών και το Άλσος των Μουσών. Το Ελικώνιο Άλσος των Μουσών είναι γνωστό από την αρχαιότητα. Ο περιηγητής Παυσανίας αναφέρει ότι στο Άλσος υπήρχε θέατρο, στοά μήκους 100 μέτρων, με αναθήματα και αγάλματα και βωμός των Μουσών σήμερα ελάχιστα λείψανα σώζονται. Επίσης αναφέρει ότι στο Άλσος γίνονταν γιορτές και αγώνες μουσικοί και αθλητικοί. Είναι εντυπωσιακό ότι ο ίδιος χάρτης αναφέρει το βουνό σαν Ζαγαράς αλλά ακριβώς δίπλα με μικρότερα αλλά κόκκινα κεφαλαία γράμματα αναγράφει ΕΛΙΚΩΝ. Ο ίδιος χάρτης με κόκκινα κεφαλαία γράμματα αναγράφει και τις άνω αρχαίες τοποθεσίες. Έχω λοιπόν την εντύπωση ότι οι Ιστορία δικαιώνει τους ντόπιους.
Τώρα συνεχίζοντας τη διαδρομή με αυτοκίνητο, το κατηφορικό τμήμα για τριακόσια τουλάχιστον μέτρα, το χειμώνα έχει πολύ λάσπη η χιόνι και δεν είναι βατό από συμβατικά αυτοκίνητα. Μετά το δύσκολο μέρος, στη θέση Χαλίκι, υπάρχει πηγή και στεγασμένος χώρος αναψυχής. Επίσης εκεί ακριβώς ξεκινάει το μονοπάτι για την κορυφή. Μετά το Χαλίκι προς τα κάτω υπάρχει πολύ καλός χωματόδρομος και δεν υπάρχει πρόβλημα λάσπης. Ϊσως το χειμώνα υπάρχει πρόβλημα με τα χιόνια. Η περιοχή κάτω από το Χαλίκι είναι ήπια, πολύ δασωμένη, με καταπράσινα ξέφωτα και είναι πολύ κατάλληλη για εύκολο περπάτημα ακόμη και από παιδιά. Η περιοχή, όπως περιγράψαμε πιο πάνω, είναι εύκολα προσβάσιμη από το χωριό Άσκρη, όπου  φτάνει άσφαλτος που ξεκινάει από την Αλίαρτο. Ανάμεσα στο χωριό και το βουνό, πριν αρχίσει η ανηφόρα, είναι το Άλσος των Μουσών και το Ίερό των Μουσών και άλλες ενδιαφέρουσες αρχαίες τοποθεσίες, τις οποίες περιγράφει λεπτομερώς ο άνω χάρτης της Ανάβασης.
 
Για φωτογραφίες πατήστε εδώ
Κείμενο-Φωτογραφίες Ντίνος Δημητρακόπουλος
7 Φεβρουαρίου 2010

Υπάρχουν ακόμα φυσικές ομορφιές στην Αττική άγνωστες στους περισσότερους ; Ναι υπάρχουν και ο καταρράκτης στην περιοχή Ντράφι στη Πεντέλη είναι μία από αυτές. Ο καταρράκτης σχηματίζεται από τα νερά του ρέματος Βαλανάρη η Μέγα Ρέμα που αρχίζει κάτω από την κορυφή Μικρή Μαυρηνόρα και πέφτει στη θάλασσα κοντά στη Ραφήνα. 

Σχετικά με τον καταρράκτη Κρεμαστό στην Οίτη είχα διαβάσει ότι έχει ύψος 160 μέτρα. Ο Γιώργος Ανδρέου γράφει ότι ο Κρεμαστός έχει ύψος 180 μέτρα. Ενδεχομένως και τα δύο νούμερα να είναι σωστά, με την έννοια ότι ο Ανδρέου ίσως μέτρησε το ύψος από το οποίο μπήκε στον καταρράκτη, ενώ η άλλη μέτρηση ίσως αναφέρεται στο ύψος του καταρράκτη που βλέπει ο παρατηρητής. Εν πάσει περιπτώσει είναι πολύ ψηλός καταρράκτης και μόνο ο καταρράκτης στη Βάλια Κίρνα, κοντά στη Σαμαρίνα ίσως είναι ψηλότερος. Στον Κρεμαστό πήγαμε με τον Γιάννη Αλευρά προς το τέλος της άνοιξης του 2001. Η περιγραφή της διαδρομής υπάρχει στο πιο κάτω κείμενο του Ανδρέου. Το τοπίο πράγματι είναι όμορφο αλλά ο καταρράκτης μάλλον μας απογοήτευσε σαν θέαμα επειδή είχε λίγο νερό λόγω της εποχής.
Στο τεύχος του περιοδικού ΚΟΡΦΕΣ του Ε.Ο.Σ. Αχαρνών (Νο 199 Σεπτέμβριος-Οκτώβριος 2009) υπάρχει κείμενο του Γιώργου Ανδρέου που αφορά τον Κρεμαστό αλλά  περιγράφει και την ασφάλιση του φαραγγιού Γερακάρη, όπου τρέχουν τα νερά του Κρεμαστού. Πιο κάτω παραθέτω μόνο το κείμενο που αφορά τον καταρράκτη.
«Το ραντεβού μας ήταν νωρίς το πρωί στο χωριό Κομποτάδες (κοντά στη Λαμία).Η κατεύθυνση μας ήταν από το χωματόδρομο που ξεκινάει μέσα από το χωριό για την περιοχή Στενοβούνι (στην Οίτη) μέσα από την κοιλάδα του Στενοβουνίου. Φτάνοντας στην καταπράσινη και κατάφυτη ορεινή αυτή κοιλάδα αφήσαμε τα αυτοκίνητα μας (εννοείται τύπου Jeep η τουλάχιστον         SUV) στο τέρμα του δρόμου και ξεκινήσαμε ένα αρκετά όμορφο μονοπάτι μέσα από έλατα με κατεύθυνση την είσοδο του Γερακάρη (φαράγγι με συνολικά 48 καταρράκτες που ασφαλίστηκε από τον Γιώργο Ανδρέου και την ομάδα του τον Μαίο 2004) και την αρχή του Κρεμαστού.
Το μονοπάτι πηγαίνει τραβερσάροντας προς τα δεξιά μας, περνάει το ρέμα που είναι ανάμεσα από το Στενοβούνι και την Αγριόβρυζα και κατευθύνεται προς την αρχή του Κρεμαστού. Η διαδρομή είναι πανέμορφη και αρκετά αλπική. Σήμερα είναι σημαδεμένη εθελοντικά από εμένα και κάποιους συναδέλφους από τη Λαμία, οπότε χρειάζεται λίγη προσοχή στην προσέγγιση. Δεν σημαίνει ότι δεν κάναμε καλή σήμανση, αλλά απλά κάναμε ότι περνούσε από το χέρι μας.
Εκτός από αυτή την προσέγγιση υπάρχει και άλλη από το Άγιο Πνεύμα. (ρέμα στην Οίτη που τα νερά του πέφτουν στο φαράγγι του Γοργοπόταμου και το βρίσκεις παίρνοντας τον βατό χωματόδρομο που οδηγεί μέσα στο βουνό από το χωριό Κουμαρίτσι. Όμως έχω την εντύπωση, χωρίς να το έχω προσπαθήσει, ότι η πρόσβαση στον Κρεμαστό από πάνω γίνεται ευκολότερα από την τοποθεσία Λιβαδιές η ακόμα και από το καταφύγιο). Συμβουλευτείτε τον ορειβατικό χάρτη της περιοχής και το βιβλίο «50 canyons in central Greece». Βγαίνοντας λοιπόν στα 1600 μέτρα το θέαμα ήταν εκπληκτικό. Είναι από τις ομορφιές που δεν τις συναντάς και πολύ συχνά στην Ελλάδα! Απέραντη θέα! Όλος ο κάμπος, όλα τα βουνά, όλη η θάλασσα όλο το φαράγγι! Από κει και κάτω έπρεπε να φορέσουμε τους εξοπλισμούς μας και να ξεκινήσουμε την κατάβαση του Κρεμαστού.
Το πιο όμορφο ραπέλ του καταρράκτη μας περίμενε στο τέλος. Η τελευταία αλλαγή είναι σε ένα πολύ καλό και ασφαλές πατάρι με ένα καταρράκτη 50 μέτρων. Αυτόν τον καταρράκτη με την εμπειρία μου τον χαρακτηρίζω σαν ένα από τους καλλίτερους. Μετά το τέλος του καταρράκτη πρέπει να προσέξετε πολύ την επιστροφή σας. Δεν υπάρχει μονοπάτι, αλλά στα δεξιά σας όπως κοιτάζετε στον κάμπο υπάρχει μία σάρα πολύ ανηφορική, που χρειάζεται λίγο προσοχή. Αυτή πρέπει να ανεβείτε για να βρείτε ξανά το μονοπάτι. Η εμπειρία από την κατάκτηση του Κρεμαστού ήταν αρκετά μεγάλη μιας και απαιτούσε καλές ορειβατικές γνώσεις, λόγω των δύσκολων περασμάτων από τα μονοπάτια προσέγγισης.»

Κείμενο-Φωτογραφίες Γιώργος Ανδρέου.
Σχόλια και διευκρινίσεις Ντίνος Δημητρακόπουλος